Pablo, un aspirante a escritor sen moitos escrúpulos, viaxa a Madrid para recuperar o manuscrito que Eduardo, o seu amigo e mentor, deixou ao morrer. Un libro que nunca culminou pero que pretendía explicar o inexplicable: o infortunado destino da Arxentina, que durante o século XVII configurou a súa economía cun sistema de comercio clandestino tan sofisticado e institucional que se coñecía como «contrabando exemplar».
Decidido a apropiarse da novela imposible de Eduardo (empresa literaria que é á vez unha homenaxe e unha expiación, un saqueo e unha elexía), Pablo enfrontarase a un proceso que o levará a reconstruír a súa propia biografía, e tamén a de Eduardo: peronista, excesivo e sentimental, unha figura desbordante, marcada polas contradicións e a melancolía.
Entre as súas páxinas irrompen personaxes que latexan con intensidade: a tía Chiquita e a enigmática Teruca, Pietro Malaspina, primeiro italiano en pisar o Río da Prata, Zebulão Mendes, médico xudeu converso, ou o monstro querandí, grotesca figura folclórica cuxa maldición parece pesar sobre Arxentina… Neuróticos, tenros, violentos, humorísticos, todos entrelázanse nun mosaico onde a historia, a imaxinación e a crónica sentimental da identidade arxentina se confunden.
Nin oda nostálxica á memoria nin reconstrución histórica, "El contrabando ejemplar" é unha novela que se pregunta polo sentido do perdido e o inventado. Unha celebración do persoal e o colectivo que fai do acto de contar unha experiencia literaria singular e emocionante. Unha novela que atopa o seu lugar na gran tradición da mellor narrativa hispanoamericana.

Premio Herralde de Novela 2025